Piękno Anatomii

Słowo „anatomia” przywołuje dziś najczęściej obraz ludzkiego lub zwierzęcego ciała – salę
sekcyjną, zapach formaliny, preparaty organów w szklanych słojach ustawione na
muzealnych czy szkolnych półkach. Tymczasem, dawniej anatomia była nierozerwalnie
związana z kulturą wizualną, a nawet rozrywką. Jej historia to nie tylko rozwój wiedzy
o budowie organizmów, lecz także opowieść o fascynacji formą, proporcją i strukturą.
Mistrzowie: Leonardo da Vinci, Andrea Vesalius, a później Bernhard Siegfried Albinus i Jan
Wandelaar, traktowali anatomię jako drogę do zrozumienia harmonii natury. Powstające
wówczas dzieła, rysunki, drzeworyty, tablice i atlasy, nie były jedynie materiałem
dydaktycznym, ale kunsztownymi obiektami artystycznymi, będącymi świadectwem
przenikania się nauki i sztuki. Leonardo studiował mięśnie i kości nie po to jedynie, aby je
opisać, lecz aby uchwycić prawdę o ruchu i dynamice życia. De Humani Corporis Fabrica
Vesaliusa stała się natomiast nie tylko kamieniem milowym medycyny, ale też arcydziełem
druku, rytownictwa i renesansowego myślenia o człowieku. Wystawa, do której odwołuje się
niniejszy tekst, przywraca anatomii jej pierwotne, szerokie znaczenie. Pokazuje ją nie jako
martwą wiedzę zamkniętą w muzeum czy sali sekcyjnej, ale jako spojrzenie na świat –
uważne, precyzyjne, poszukujące logiki formy i zasady organizacji. Anatomia to bowiem nie
tylko opis budowy człowieka czy zwierząt. To także sposób rozumienia struktury i działania
wszystkiego, co nas otacza – organizmów żywych i obiektów nieożywionych, komórek
i maszyn, liści i konstrukcji architektonicznych. To nauka patrzenia, zdolność widzenia tego,
jak i z czego utkana jest rzeczywistość – wyjaśnia jeden z kuratorów wystawy prof. Bartosz
J. Płachno
Na wystawie, której pozostałymi kuratorami są dr hab. Marcin Zawicki i prof. Łukasz
Huculak, zaprezentowane zostały prace następujących artystów: Olga Pawłowska, Adam
Rzepecki, Piotr Lutyński, Cyryl Polaczek, Tomasz Kręcicki, Juliusz Kosin, Tomasz
Winiarski, Marcin Dymek, Anna Maria Zuzela, Radek Szlęzak, Bartosz J. Płachno, Mikołaj
Kowalski, Sławomir Toman, Małgorzata Pawlak, Jarosław Modzelewski, Arkadiusz
Karapuda, Zbigniew Rogalski, Aleksandra Waliszewska, Agata Nowosielska, Marcin
Zawicki, Tomasz Kopcewicz, Krzysztof Syruć, Agata Przyżycka, Mariusz Waras, Krzysztof
Gliszczyński, Daniel Cybulski, Karol Babicz, Marta Borgosz, Wojciech Pukocz, Łukasz
Huculak, Anna Kołodziejczyk, Kamil Moskowczenko, Tomasz Kulka, Paweł Matyszewski.